Tag: oude film

Nog zo’n mooi document

Schreef ik deze week over de ontroerende film over mijn ouders, er was nog een film die we bekeken. Toen mijn tweelingzus en ik vijftig werden, is er als verrassing een film gemaakt door vrienden. Een film met beelden, interviews en meer.

Het waren gesprekken met onze moeder en met onze partners en de dochters van mijn zus. De film begint met beelden van de keurige woonkamer van mijn moeder. Haar handen die de ketel vastpakken, een kop en schoteltje neerzetten. Beelden van de glazen vitrinekast waar de auto’s in staan die mijn vader met uiterste precisie maakte.

Alleen het zien van die ‘stille’ beelden roepen bergen herinneringen op. Die roze auto staat nu bij mij ergens te staan. Waardevolle spullen van mijn ouders, waar ze hun leven lang zo zuinig op waren en die na hun dood, ook vergaan bleken. Als de ziel uit huis is, is het dikwijls ook uit de spullen.

Moeder

Mijn moeder was nerveus, zegt mijn zus die er destijds bij moest zijn. Want hoewel slechts een camera van vrienden, voor haar was het een spannende aangelegenheid. Ze vertelt over haar leven, het gezin van vroeger. Dan gaat het over ons. Veel te moeilijke vragen soms voor een generatie die niet is groot gebracht met navelstaren. ‘Welke eigenschap van Anja had u willen hebben?’. Het blijft lang stil en dat begrijp ik heel goed. Soms zit je te dicht op elkaar om iets te willen hebben van diegene.

De zusjes

De zusjes waren wij. Heel soms hadden mensen onze namen goed. De karakterschets die mijn moeder van ons maakt is haar karakterschets. Het is niet zozeer pijnlijk of ontroerend, het stemt tot nadenken, tot er nog even over willen praten met haar.

Wat blijft hangen is haar antwoord op de vraag: ‘Als u alles over zou kunnen doen, wat zou u dan overdoen?’
‘Alles’, zeg mijn moeder. Ik hoor een nerveus lachje van de vriendin die het interview afneemt. Niet het antwoord dat zij en wij wilden horen maar we begrijpen haar zo goed. Ze legt uit: ‘Er was geen tijd voor vriendinnen, voor studeren, voor werken. Er waren vooral altijd zorgen’.

En ik weet zeker dat ze geen andere man had willen hebben, geen andere of meer of minder kinderen. Ze was zo’n moeder die er altijd was en waar je altijd bij terecht kon. Maar wat had ze graag meer lol willen hebben. Willen zingen en lachen. Zorgeloos leven. Het leven hebben dat wij, haar kinderen, leiden.

Wat een prachtig cadeau is dit toch. Bijna 10 jaar later zien we het weer voor het eerst. Horen we haar stem, zien we haar vingers die altijd nerveus bewogen. Zien we hoe ze al ziek was maar dat allemaal nog niet wisten. Een jaar later zou ze overlijden.

Ik ga mijn vrienden nog een keer bedanken.

De laatste dans

Gisteravond waren zus en zwager op visite. En zoals afgesproken, zouden we eindelijk filmopnames bekijken van wat familieaangelegenheden. Beelden waarop mijn ouders te horen en te zien zijn. Sinds hun overlijden hadden we dat, ‘te heftig’, nooit meer bekeken.

Er is een film van het vijftigjarig huwelijk. Wij, de kinderen, hadden een feestavond georganiseerd met alle broers en zussen van onze ouders. De film start. Impressies van de mooie locatie. Een auto komt aangereden. De achterportieren gaan open en links stapt mijn vader uit. Mijn adem stokt. Een oude man, ziek al, gebogen, pet op zijn hoofd, dik aangekleed om elk koutje te vermijden. Hij loopt traag naar de andere kant van de auto om mijn moeder de helpende hand te bieden. Zij stapt uit, die keurige, vermoeide vrouw.

Zingen

De zussen van mijn moeder zitten later op de middag samen in een kring en zingen oude liedjes. Zussen: moeders en oma’s van vele (klein)kinderen. Zussen van het leven van hard werken, zorgen voor en zorgen maken. Ze zingen. Oude liedjes, ze pakken elkaars handen vast en lachen. De broers komen er bij. Onwillens in het begin om in die gekte mee te doen maar even later zingen ze net zo hard ‘een pikkentanesie gaat er altijd in’.

Niet meer

Beelden van alle gasten. En bij heel veel gasten concluderen we dat ze er niet meer zijn. Onze eigen ouders, schoonouders, tantes en ooms. We zien hoe mijn ouders ons cadeau uitpakken en werkelijk geen idee hebben wat het is. Beelden van mijn vader die vecht tegen de tranen want mannen huilen niet. Beelden van onszelf: ‘wat een dikke kop’, ‘dat haar!’, ‘toen was je nog met die’ en ‘oh, die snor’.

Dansen

Dan klinkt er langzame muziek. Zwoele muziek. De oudere paren dansen samen. Als verliefde stelletjes. We zien mijn vader en moeder dansen en weten hoeveel moeite het mijn vader moet kosten om te staan en te bewegen. Ze houden elkaar innig vast, haar hoofd tegen zijn kin. Ze kijkt op, ze kussen elkaar zacht.

Dat beeld. De tranen springen in onze ogen. Zij, moe van al het zorgen voor haar zieke man. Hij, moe van het ziek zijn en van het niet meer de man kunnen zijn die alles kon.
Hun laatste dans.